تشخیص دیابت

یک نمونه قند خون ناشتا (FBS) یعنی نمونه ای که بعد از 8ساعت ناشتایی گرفته شود اگر بالاتر از 126 باشد و با تکرار آزمایش مجدد تائید شود برای تشخیص قطعی دیابت کافی است.

برای تشخیص قطعی دیابت وجود علایم کلاسیک مانند: پلی اوری (ادرار فراوان)، پلی دیپسی (پرنوشی) و پلی فازی (پرخوری) که همراه کاهش وزن و یک نمونه قند خون غیر ناشتا (تصادفی) بالاتر از 200 باشد نیز به معنای استقرار کامل دیابت قندی است.

اگر علائم کلاسیک دیابت وجود نداشته باشد و قند خون ناشتا بالاتر از 100 ولی کمتر از 126 باشد .در این صورت باید تست تحمل گلوکز انجام داد، این تست برای افتراق حالت پیش دیابت از دیابت است.

بدین معنی که پس از یک ناشتایی 8ساعته 75 گرم گلوکز را به بیمار می خورانیم و به فواصل نیم، یک و دو ساعت بعد از مصرف گلوکز و یا فقط دو ساعت بعد از آن نمونه ی قند گرفته می شود و بر اساس مقادیر آن ممکن است بیمار حالت پیش دیابتی یا دیابت و یا ندرتاً نرمال داشته باشد.

در واقع دیابت را از زمانی که قند خون ناشتا (FBS) از مرز 100 عبور کند بخصوص وقتی سابقه خانوادگی هم داشته باشد باید پیگیری نمود.

حالات پیش دیابت و اهمیت آن

1- اختلال در قند خون ناشتایی (IFG): یعنی قند خون بالاتر از 100 و کمتر از 126 باشد.
2- اختلال در تست تحمل گلوکز (IGT): قند خون دو ساعت پس از مصرف گلوکز از 140 بیشتر و از 200 کمتر باشد.
با مرحله پیش دیابت باید مانند یک دیابت تمام عیار برخورد کرد زیرا چنانچه رژیم غذایی و اسلوب زندگی در این مرحله رعایت نشود در چند سال بعد به دیابت کامل تبدیل می شود. اما اگر رعایت شود از تبدیل به دیابت جلوگیری می شود.

طبقه بندی انواع دیابت

دیابت تیپ یک: بسیار سریع و طوفانی آغاز می شود. عمده موارد آن از دو الی سه سالگی تا اوایل بلوغ (11-14) می باشند. در این نوع دیابت به دنبال ابتلاء به بعضی عفونت های ویروسی و یا عوامل ناشناخته در یک زمینه مساعد ژنتیکی سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده دچار التهاب شده و متلاشی می شوند و کمبود بسیار جدی و تقریبا صد در صد انسولین عارض می شود.

این نوع دیابت، بیماری ارثی بحساب نمی آید و در بستگان درجه یک فرد تقریبا هیچ سابقه ای از این نوع دیابت دیده نمی شود. به محض تشخیص باید انسولین شروع شود. از هر 100 بیمار دیابتی فقط 3-4 نفر آنها تیپ یک بوده و بقیه تیپ دو می باشند.

دیابت تیپ دو: شروع آرام و تدریجی دارد. از سنین 30 سالگی و بخصوص پس از 40 سالگی بروز می کند، مشکل این انفراد کمبود انسولین نیست بلکه پاسخ بدن به انسولین مناسب نیست، 80-85 درصد این بیماران چاق بوده ولی 15-20 درصد این افراد لاغر هستند، دسته لاغر معمولا با کمبود جدی انسولین مواجه اند و خیلی زودتر به انسولین نیازمند می شوند، این تیپ دیابت قویا ارثی است.

دیابت تیپ MODY: تقریبا می توان گفت همان دیابت تیپ دو است که به علت جدی تر بودن نقص های ژنتیکی در سنین پایین تری ظاهر می شود.

جوانانی که بلافاصله پس از بلوغ مبتلا به قند می شوند ولی مثل افراد تیپ دو با رژیم غذایی و داروهای خوراکی قابل کنترل است، این نوع دیابت زمینه ژنتیکی دارد و صد درصد ارثی است.

دیابت LADA: دقیقا همان دیابت تیپ یک است که در سنین میان سالی و بالاتر بروز می کند و این افراد هم از همان ابتدا نیاز به انسولین دارند.

دیابت حاملگی: خانمی با زمینه ژنتیکی دیابت تیپ دو که به علت استرس حاملگی در ماه های آخر حاملگی (معمولا در سه ماهه آخر حاملگی) قند خونش بطور ملایم بالا می رود. علائم عمده ای ندارد و باید آنرا کشف کرد، با اختتام حاملگی معمولا دیابت هم ناپدید می شود، ولی با حاملگی بعدی ممکن است عود کرد و حتی تبدیل به دیابت دائم تیپ دو شود.